2026 елның 16 маенда «Татарстан Республикасы Мәгарифне үстерү институты» өстәмә һөнәри белем бирү дәүләт автоном мәгариф учреждениесендә «Балигъ булмаганнарның хокук бозуларын һәм җинаятьләрен профилактикалауның психологик-педагогик нигезләре» темасына квалификация күтәрү буенча өстәмә һөнәри программа тыңлаучыларын укыту тәмамланды. Квалификация күтәрү программасы кураторы – психологик-педагогик ярдәм күрсәтү үзәге директоры Шәрифҗанова Кадрия Шәүкәт кызы.
Программа кысаларында Татарстан Республикасының 36 педагог хезмәткәре белем алды.
Хәзерге заман шартларында балигъ булмаганнар арасында девиант тәртипне һәм хокук бозуларны профилактикалау мәсьәләләре аеруча кискенләшә. Катлаулы социаль вәзгыять, интернетның йогынтысы һәм традицион тәрбия институтларының көчсезләнүе педагоглардан, психологлардан һәм социаль хезмәткәрләрдән «куркыныч янаган төркем»гә кергән балалар һәм яшүсмерләр белән эшләүгә яңа, фәнни нигезләнгән алымнарын таләп итә.
Курсларның актуальлеге белгечләрдә хокук бозуларны иртә диагностикалау һәм кисәтү өлкәсендә белем бирү һәм профилактика системасын булдыру зарурлыгы белән аңлатыла. Бүген инде булган фактларга җавап бирү генә җитми — төп бурыч алшартларны күрә белү, девиант тәртипнең сәбәпләрен аңлау һәм яшүсмергә җинаять юлына басмасын өчен үз вакытында психологик-педагогик ярдәм күрсәтүдән гыйбарәт. Белгечләр алдында туа торган төп проблема — хокукый нормаларны белү һәм психологик-педагогик технологияләрне реаль практикада куллана белү арасындагы аерма. Еш кына педагогларның инструментарийлары җитәрлек түгел:
- аддиктив яки делинквент тәртип хас балаларны иртә стадияләрдә ачыклау;
- «авыр» яшүсмерләр һәм аларның гаиләләре белән ышанычлы элемтә урнаштыру;
- Җәза бирүгә түгел, ә шәхесне коррекцияләүгә һәм социализацияләүгә юнәлдерелгән нәтиҗәле профилактик эш оештыру;
- ведомствоара командада үзара хезмәттәшлек (мәктәп, балигъ булмаганнар эшләре буенча комиссия, балигъ булмаганнар эшләре буенча инспекция, психология үзәкләре).
Уку барышында тыңлаучылар:
- девиант тәртипнең куркынычларын һәм сәбәпләрен ачыклау өчен психологик-педагогик диагностиканың заманча методларын үзләштерделәр;
- балигъ булмаганнарның төрле категорияләре һәм аларның гаиләләре белән профилактик эш алгоритмнарын һәм технологияләрен өйрәнделәр;
- индивидуаль профилактик программалар һәм проектлар эшләргә һәм гамәлгә ашырырга өйрәнделәр;
- яшүсмерләр арасында конфликтлы ситуацияләрне һәм медиацияне хәл итү өчен инструментлар алдылар;
- балигъ булмаганнарның җаваплылыгы һәм мәгариф оешмаларының вәкаләтләре мәсьәләләрендә үзләренең хокукый грамоталылыгын арттырдылар.
Курслар нәтиҗәләре буенча тыңлаучылар үз көчләренә ышаныч һәм конкрет эшли торган методикалар алуларын билгеләп үттеләр. Үзләштергән белемнәр аларга пассив күзәтүдән актив гамәлләргә күчәргә, мәгариф оешмаларында имин мохит булдырырга һәм авыр тормыш хәлендә калган балаларга иртә ярдәм итү системасын төзергә мөмкинлек бирә.
#ИРОРТ
